Lösemide Hijyen - 8: Lösemi ve Covid-19 Sürecinde El Temizliği

Daha önce belirttiğimiz gibi lösemi hastasının tüm yaşam alanı mümkün olduğunca STERİL hale getirilir. Buradaki hijyen kuralları klasik yaptığınız temizliğin üzerindedir. Standart temizlik yapılması enfeksiyonu engellemez. Kurallar oluşturulmadan yapılan temizlik de enfeksiyonu engellemez. Hatta kural oluşturmadan yapılan temizlik "obsesif kompulsif nevroz" adı verilen takıntı hastalığına neden olabilir.

Şimdi bu bilgiler ışığında lösemi hastasının BAKIMI SIRASINDA el temizliğinde dikkat edilecek hususları anlatalım:

1. Sabah kalktınız, elinizi yüzünüzü yıkadınız. Ardından tekrar ellerinizi yıkamalısınız. Zira yüz sabunlanamaz ve gereği gibi kirden arındırılamaz. Aynı şekilde saçı da kirli kabul etmeliyiz. Saçımıza ya da saç örtümüze değdikten sonra ellerimizi yıkamalıyız.

2. Çeşme aç-kapa özellikli ise peçete ya da elin tersiyle kapatılmalıdır. Çevirmeli ise peçete ile kapatılmalıdır.

3. Tuvalet ya da banyonun kapısının kolu elin sırt kısmı kullanılarak açılıp kapatılmalıdır. Yani hastaya parmaklar kullanılarak yardım edileceğinden, elin hastaya değmeyecek yüzeyi kullanılarak kapı açılmalıdır.

4. Yıkanmış el ile kapı kolları tutulduğunda el kirlenmiş sayılır. Zira lösemide amaç steriliteyi sağlamak olup, bedenimiz gibi steril edilemeyen alanlarda da su ve sabunla sağlanan temizliğin sürdürülmesi gerekir. Kapı kollarının enfeksiyon kaynağı olduğuna dikkat edilmelidir. Her gün kapı kolu dezenfekte edilse bile kirli kabul edilmelidir.

5. Lösemi hastasının gözüne, burnuna, dudaklarına, ağzına, poposuna; bakanın eli değecek ise eller öncesinde yıkanmış olmalıdır. Bu açık alanlar enfeksiyonun gireceği kapılardır. Hastanın da bu temizliğe dikkat etmesi takip edilir.

6. Lösemi hastasının hem hastanedeki hem de evdeki yaşam alanı, eşyaları ve ona bakanın eşyaları daha önce anlattığım gibi temizleneceğinden, bu alanda sürekli el yıkanmadan özgürce hareket edilir.

7. Lösemi hastası ya da bakanın eli; duvara, lavaboya, elektrik prizine, zemin gibi alanlara değdiğinde el kirlenmiş kabul edilmelidir. Zira buralar en kirli alanlardır. Bu kirli alanlara el değdikten sonra, yukarıda belirttiğim vücudun açık kapılarına temas edilmez.

8. Hasta odasının içinde elin sırtıyla kapı kolunu kapatmak gibi bazı işler yapılırken, hasta odasının dışında ya da sokakta elin iç yüzeyiyle işler yapılır. Yani asansör düğmesine parmakla basılır, metroya binileceği zaman elin iç yüzeyi kullanılır. Ancak bu sefer de dışarıda elin sırtı temiz kabul edilir ve yüze değilecek ise elin sırtı kullanılmalıdır.

9. Hastanede odanın dışındaki tüm alanlar kirli kabul edilmelidir. Bu alanlara el değdiğinde el temizlenmelidir. Tekerlekli sandalye gibi araçlar kullanılacaksa temiz örtü örtülmeli ya da elbiseler değiştirilmelidir.

10. Ayrıca her ortak kullanıma ait alana el temasından sonra eller yıkanmalıdır. Bu durum hem hasta hem de bakan kişi için geçerlidir.

11. Evde hastanın kullanımına ayrılmış mutfak rafındaki tabak ya da kaşık alınacağı zaman, öncesinde eller yıkanmış olmalıdır. Tabak ya da kaşıkların bulunduğu çekmece ya da raf açılacağı zaman bir elin serçe parmağı kullanılarak hem elin temizliği korunur hem de kap kacak kirletilmemiş olur.

12. Tabağın konulacağı alan önceden temizlenmiş olmalıdır. Bir elle ocak ya da fırın gibi araçlara değileceğinden diğer elle hastanın tabağı ya da kaşığı tutulur.

13. Kısacası el yıkamak tek başına enfeksiyonu engellemez. Belli kurallarla el ve çevre temizliği yapılır ve korunur. Hastanın alanında bu kurallara uyulup diğer alanlarda ise klasik temizlik kuralları uygulanır. Böylece enfeksiyon olmaz ya da aza indirgenir. Ayrıca takıntılar gelişmez.